Περίπου 8 εκατ. ψηφοφόροι προσέρχονται, σήμερα (12/4), στις κάλπες για τις εκλογές στην Ουγγαρία, σε μια αναμέτρηση που μπορεί να σημάνει το τέλος της 16χρονης κυριαρχίας του Βίκτορ Όρμπαν, με τον κεντροδεξιό και φιλοευρωπαίο αντίπαλό του, Πέτερ Μάγιαρ, να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, ενώ ο Αμερικανό Πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, προχώρησε σε ευθεία παρέμβαση υπέρ του Ούγγρου πρωθυπουργού υποσχόμενος «πλήρη οικονομική στήριξη».
Οι εκλογές στην Ουγγαρία έχουν ευρωπαϊκή σημασία
Επισημαίνεται ότι, για πρώτη φορά από το 2010, η εξουσία του Βίκτορ Όρμπαν κλονίζεται σοβαρά. Ο 62χρονος πρωθυπουργός, που έχει μετατρέψει την Ουγγαρία σε «ανελεύθερη δημοκρατία», αντιμετωπίζει μια πρωτοφανή πρόκληση από τον 45χρονο Πέτερ Μάγιαρ, πρώην πιστό στέλεχος του κόμματος Fidesz που αποστασιοποιήθηκε, κατηγορώντας το για διαφθορά και προπαγάνδα.
Η σημασία που έχουν οι εκλογές στην Ουγγαρία, υπερβαίνει κατά πολύ τα σύνορα της χώρας, που αντιστοιχεί μόλις στο 2% του πληθυσμού της Ε.Ε., αλλά υπό τον Βίκτορ Όρμπαν απέκτησε δυσανάλογη επιρροή στη διεθνή σκηνή. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός θεωρείται ο πλέον φιλικός προς τη Μόσχα ηγέτης στην Ε.Ε., έχει μπλοκάρει επανειλημμένα κυρώσεις κατά της Ρωσίας και βοήθεια προς την Ουκρανία, ενώ πρόσφατες αποκαλύψεις δείχνουν ότι η Βουδαπέστη μοιράστηκε εμπιστευτικά έγγραφα της Ε.Ε. με το Κρεμλίνο, έχουν προκαλέσει οργή στις Βρυξέλλες.
Μάγιαρ, από πιστός του Όρμπαν σε βασικό αντίπαλο
Ο Πέτερ Μάγιαρ, πρώην διπλωμάτης με νομικές σπουδές, βρέθηκε στο προσκήνιο πριν από δύο χρόνια, όταν η πρώην σύζυγός του, Γιούντιτ Βάργκα, παραιτήθηκε από υπουργός Δικαιοσύνης μετά το σκάνδαλο με τη χορήγηση προεδρικής χάρης σε καταδικασμένο για σεξουαλική κακοποίηση. Στη συνέχεια, ίδρυσε το κόμμα Tisza, το οποίο έλαβε 30% στις ευρωεκλογές του 2024, και πλέον στοχεύει απευθείας στην πρωθυπουργία.
Η στρατηγική του Πέτερ Μάγιαρ αντλεί διδάγματα από τις αποτυχίες της αντιπολίτευσης στο παρελθόν. Απέφυγε συστηματικά να εμπλακεί στην αντιπαράθεση για την Ουκρανία, που αποδείχθηκε μοιραία για τον προηγούμενο αντίπαλο του Βίκτορ Όρμπαν, Πέτερ Μάρκι-Ζάι, το 2022. Αντιτίθεται τόσο στην ταχεία ένταξη του Κιέβου στην Ε.Ε. όσο και στην αποστολή όπλων, αφαιρώντας από τον Βίκτορ Όρμπαν το βασικό του επιχείρημα.
Παράλληλα, ο Πέτερ Μάγιαρ αρνήθηκε να δημιουργήσει συμμαχία με τα υπάρχοντα κόμματα της αντιπολίτευσης, συγκεντρώνοντας ολόκληρο τον αντιπολιτευτικό χώρο σε ένα ενιαίο κίνημα, και επέβαλε αυστηρό έλεγχο στις επικοινωνιακές δραστηριότητες του κόμματος, επιτρέποντας μόνο σε λίγους επιλεγμένους να κάνουν δημόσια σχόλια. Ο Πέτερ Μάρκι-Ζάι, δήμαρχος στο Χοντμεζοβάσαρχεϊ, χαρακτηρίζει τη στρατηγική αυτή «πολύ έξυπνη», παρά τις επιφυλάξεις του για τον χαρακτήρα του Πέτερ Μάγιαρ.
Ακόμα, ο Πέτερ Μάγιαρ δεσμεύεται να επαναφέρει την Ουγγαρία σε φιλοευρωπαϊκή πορεία, να τερματίσει την εξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια, να αποκαταστήσει την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και των μέσων ενημέρωσης και να ξεμπλοκάρει τα «παγωμένα» ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους 18 δισ. δολαρίων.
Η παρέμβαση του Τραμπ και η ρητορική του Όρμπαν
Λίγες ώρες πριν από τις εκλογές, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε ανοιχτή παρέμβαση υπέρ του Βίκτορ Όρμπαν. «Η κυβέρνησή μου είναι έτοιμη να αξιοποιήσει όλη την οικονομική δύναμη των ΗΠΑ για να ενισχύσει την οικονομία της Ουγγαρίας», έγραψε στο Truth Social.
Νωρίτερα, μέσα στην εβδομάδα, ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, ταξίδεψε στη Βουδαπέστη για να υποστηρίξει την εκστρατεία του Βίκτορ Όρμπαν, κίνηση που προκάλεσε σχόλια ακόμη και από τον αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Στεφάν Σεζουρνέ. Ωστόσο, σύμφωνα με αναλυτές, η αμερικανική υποστήριξη ενδέχεται να μην ωφέλησε τον Βίκτορ Όρμπαν, καθώς η δημόσια δυσαρέσκεια για τον πόλεμο στο Ιράν και τις αυξήσεις τιμών μπορεί να του κόστισε ψήφους αντί να του προσέφερε.
Ο Βίκτορ Όρμπαν, από την πλευρά του, διεξάγει μια κλασική λαϊκιστική εκστρατεία, παρουσιάζοντας τις εκλογές στην Ουγγαρία ως επιλογή ανάμεσα στον «πόλεμο» και στην «ειρήνη».
«Είναι μια επιλογή ανάμεσα σε εμένα ή τον Ζελένσκι», δήλωσε ο Ούγγρος πρωθυπουργός σε συγκέντρωση στο Σεκεσφεχερβάρ. Ωστόσο, η ρητορική αυτή φαίνεται να μην πείθει πλέον ακόμη και μακροχρόνιους ψηφοφόρους του Fidesz, που εστιάζουν περισσότερο σε εσωτερικά προβλήματα όπως η υγεία, η στάσιμη οικονομία και η διαφθορά.
Τι δείχνουν οι δημοσκοπήσεις
Οι μέσοι όροι δημοσκοπήσεων δίνουν 50% στο κόμμα Tisza και 39% στο Fidesz μεταξύ των αποφασισμένων ψηφοφόρων, ενώ η δημοσκόπηση του Politico καταγράφει ακόμη μεγαλύτερο χάσμα. Ωστόσο, έως και το 25% των ερωτηθέντων παραμένουν αναποφάσιστοι, ενώ το περίπλοκο εκλογικό σύστημα της Ουγγαρίας, με τις 106 μονοεδρικές περιφέρειες που ο Βίκτορ Όρμπαν έχει ανασχεδιάσει, ευνοεί το κυβερνών κόμμα. Το Tisza μπορεί να χρειαστεί διαφορά έξι μονάδων για να εξασφαλίσει την πλειοψηφία.
Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με το Al Jazeera, οι αναλυτές διακρίνουν τρία σενάρια: Νίκη του Πέτερ Μάγιαρ που γίνεται αποδεκτή από τον Βίκτορ Όρμπαν, νίκη του Πέτερ Μάγιαρ που αμφισβητείται ή νίκη του Βίκτορ Όρμπαν.
Αν ο Βίκτορ Όρμπαν χάσει και αμφισβητήσει το αποτέλεσμα, η Ε.Ε. θα βρεθεί σε πρωτοφανή θέση, ενδεχομένως με αναστολή των δικαιωμάτων ψήφου της Ουγγαρίας. Αν ο Πέτερ Μάγιαρ κερδίσει χωρίς υπερπλειοψηφία (133 έδρες), τα περιθώρια αλλαγής θα είναι περιορισμένα, καθώς ο Βίκτορ Όρμπαν έχει διασφαλίσει ότι πολλοί νόμοι απαιτούν υπερπλειοψηφία.
Όπως και να έχει, μέχρι τα μεσάνυχτα της Κυριακής (12/4), η Ουγγαρία θα γνωρίζει αν αλλάζει πορεία ή αν ο Βίκτορ Όρμπαν παραμένει στο τιμόνι της χώρας.
Πώς θα ψηφίσουν
Οι κάλπες ανοίγουν στις 6 π.μ. και κλείνουν στις 7 μ.μ. στις 12 Απριλίου. Οι ψηφοφόροι που μπορούν να ψηφίσουν είναι όλοι οι Ούγγροι πολίτες που είναι τουλάχιστον 18 ετών, όπως και ορισμένοι άνω των 16 ετών, εφόσον είναι παντρεμένοι.
Οι περισσότεροι θα ψηφίσουν δύο φορές: μία για έναν υποψήφιο που μπορεί να κερδίσει μια έδρα σε άμεση εκλογική αναμέτρηση στην εκλογική τους περιφέρεια. Η δεύτερη για μια λίστα κομμάτων που εκτείνεται σε όλη τη χώρα. Οι ψηφοφόροι που ανήκουν σε μια εγγεγραμμένη εθνικότητα μπορούν επίσης να ψηφίσουν για μια λίστα με βάση την εθνικότητα — αν και μόνο οι γερμανικές και οι ρομά μειονότητες είναι αριθμητικά τόσοι για να εκλέξουν έναν εκπρόσωπο.
Το ουγγρικό κοινοβούλιο έχει 199 έδρες, εκ των οποίων οι 106 καλύπτονται μέσω εκλογών σε εκλογικές περιφέρειες. Ο υποψήφιος με τις περισσότερες ψήφους καταλαμβάνουν 106 έδρες. Οι υπόλοιπες 93 έδρες καλύπτονται μέσω κομματικών λιστών σε εθνικό επίπεδο.
Μόνο τα κόμματα που λαμβάνουν τουλάχιστον το 5% των ψήφων είναι επιλέξιμα για να κερδίσουν έδρες με κομματικές λίστες. Αλλά ο υπολογισμός για αυτές τις έδρες δεν βασίζεται μόνο στις ψήφους με κομματικές λίστες. Μέρος της καταμέτρησης ψήφων για αυτές τις 93 έδρες περιλαμβάνει ψήφους που δόθηκαν στις 106 εκλογικές περιφέρειες. Αυτό δεν περιλαμβάνει μόνο ψήφους που πήγαν σε αποτυχημένους υποψηφίους, αλλά και ψήφους που οι νικητές υποψήφιοι δεν χρειάζονταν για να παραμείνουν μπροστά από τον πλησιέστερο ανταγωνιστή τους! Αυτό είναι το αποτέλεσμα μιας μεταρρύθμισης του 2011, η οποία έκτοτε έχει κατηγορηθεί ότι εισήγαγε στο σύστημα ένα στοιχείο «ο νικητής τα παίρνει όλα».
Πότε βγαίνουν τα αποτελέσματα
Τα αποτελέσματα για την εκλογική αναμέτρηση ανακοινώνονται πρώτα, ενώ τα ποσοστά για τις ψήφους στις λίστες των κομμάτων παραμένουν σε διακύμανση καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας λόγω των περίπλοκων μαθηματικών υπολογισμών.
Η εκλογική επιτροπή της Ουγγαρίας ανακοίνωσε ότι η καταμέτρηση των ψήφων θα ξεκινήσει με το κλείσιμο των εκλογικών τμημάτων στις 7 μ.μ., ενώ τα πρώτα προκαταρκτικά αποτελέσματα αναμένεται να ανακοινωθούν στις 8 μ.μ.
