Η υφιστάμενη συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα επιτρέψει απλώς στο καθεστώς της Τεχεράνης να ανασυνταχθεί και να επανεξοπλιστεί, δήλωσε σε αποκλειστική συνέντευξη στο Euronews ο γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν και ηγέτης της εξόριστης αντιπολίτευσης, Ρεζά Παχλαβί.
«Οποιαδήποτε συμφωνία διατηρεί στην εξουσία τα απομεινάρια του καθεστώτος δεν είναι ειρηνευτική συμφωνία», δήλωσε ο Παχλαβί στο Euronews. «Είναι μια παύση πριν από τον επόμενο πόλεμο».
Το μνημόνιο υπογράφηκε στις 17 Ιουνίου, τρεισήμισι μήνες μετά την έναρξη των αμερικανικών και ισραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν, οι οποίες είχαν ως αποτέλεσμα τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και αρκετών ανώτερων αξιωματούχων, πυροδοτώντας έναν πόλεμο που επεκτάθηκε περαιτέρω στην περιοχή.
Για τον Παχλαβί, οι προθέσεις της Τεχεράνης έγιναν σαφείς μόλις λίγες ώρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας-πλαισίου, όταν το Ιράν εκτέλεσε τους Τζαβάντ Ζαμανί και Αμπολφαζλ Σαεντί, οι οποίοι είχαν συλληφθεί κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων που σάρωσαν τη χώρα τον Ιανουάριο.
«Ο μόνος κερδισμένος από αυτό το μνημόνιο είναι το καθεστώς», δήλωσε ο Παχλαβί. «Την ημέρα που υπέγραψε αυτό το έγγραφο για την “ειρήνη”, εκτέλεσε ακόμη δύο Ιρανούς επειδή διαμαρτυρήθηκαν στις 8 και 9 Ιανουαρίου. Αυτό θα έπρεπε να σας λέει όλα όσα χρειάζεται να γνωρίζετε».
Σύμφωνα με τον ίδιο, η σύναψη συμφωνίας με ένα καθεστώς που, όπως κατηγόρησε, δολοφόνησε «περισσότερους από 40.000 δικούς του πολίτες μέσα σε δύο ημέρες» ήταν «ηθικά λανθασμένη και στρατηγικά εσφαλμένη».
«Προσφέρει σωσίβιο σε ένα καθεστώς που πεθαίνει, και το καθεστώς θα χρησιμοποιήσει αυτή την ανάπαυλα για να ανασυνταχθεί και να επανεξοπλιστεί. Το έχει κάνει και στο παρελθόν», εξήγησε ο Παχλαβί.
Αφού οι μαζικές διαδηλώσεις που προκλήθηκαν από τον αιφνίδιο υπερπληθωρισμό τον περασμένο Δεκέμβριο εξαπλώθηκαν σε ολόκληρη τη χώρα τον επόμενο μήνα, το καθεστώς της Τεχεράνης εξαπέλυσε αιματηρή καταστολή κατά των διαδηλωτών, με τον αριθμό των νεκρών να παραμένει αδύνατο να επαληθευτεί ανεξάρτητα.
Οι ιρανικές αρχές κάνουν λόγο για 3.117 νεκρούς, ενώ η οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA αναφέρει ότι έχει επιβεβαιώσει 7.007 θανάτους. Ανεπίσημες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό ακόμη και στις 40.000.
Κατά τον Παχλαβί, αυτό αποδεικνύει ξεκάθαρα ότι η ηγεσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας δεν είναι αξιόπιστη.
«Αυτό το καθεστώς λέει ψέματα και εξαπατά, όπως έκανε πάντοτε. Υπογράφει έγγραφα για να κερδίσει χρόνο. Ένα τραυματισμένο καθεστώς είναι ένα επικίνδυνο καθεστώς και θα επιτεθεί με την πρώτη ευκαιρία».
«Η σταθερότητα δεν επιτυγχάνεται αντικαθιστώντας έναν δικτάτορα με έναν άλλο»
Σύμφωνα με τη συμφωνία-πλαίσιο, η κατάπαυση του πυρός μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παρατάθηκε κατά 60 ημέρες, διάστημα κατά το οποίο οι δύο πλευρές αναμένεται να διαπραγματευτούν μια τελική συμφωνία για τα εκκρεμή ζητήματα, κυρίως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανέστειλαν τις κυρώσεις στις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου για όσο διαρκεί η συμφωνία, ενώ και οι δύο πλευρές δεσμεύτηκαν να διατηρήσουν ανοικτά τα Στενά του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα.
Έκτοτε, η συμφωνία έχει κλονιστεί από την επιμονή της Τεχεράνης να ασκήσει πλήρη έλεγχο στη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό, ενώ οι περιορισμένες ανταλλαγές πυρών μεταξύ των δύο πλευρών έθεσαν περαιτέρω υπό αμφισβήτηση τη βιωσιμότητά της.
Παρότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίστηκαν — με τις δύο πλευρές να συμμετέχουν σε τεχνικές συνομιλίες παρουσία διαμεσολαβητριών χωρών — οι αντικρουόμενες δηλώσεις ενίσχυσαν ακόμη περισσότερο την αστάθεια.
Κατά την άποψη του Παχλαβί, αυτό έχει καταστήσει την Ισλαμική Δημοκρατία πιο επικίνδυνη από ποτέ.
«Ένα τραυματισμένο καθεστώς είναι ένα επικίνδυνο καθεστώς και θα επιτεθεί με την πρώτη ευκαιρία. Επομένως, είτε το κείμενο της συμφωνίας επιβιώσει για 60 ημέρες είτε παραταθεί, αυτό δεν αλλάζει τίποτα στα θεμελιώδη δεδομένα», δήλωσε.
«Το καθεστώς της Τεχεράνης θα επανεκκινήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα, θα ανασυγκροτήσει τα δίκτυα των πληρεξουσίων του και θα σύρει ξανά την περιοχή σε κρίση μόλις του δοθεί η ευκαιρία».
Η σταθερότητα στην περιοχή είναι εφικτή «μόνο υπό μία προϋπόθεση», σύμφωνα με τον Παχλαβί: «το τέλος της Ισλαμικής Δημοκρατίας».
«Η ιδεολογία του καθεστώτος, η δομή εξουσίας των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και το δίκτυο των πληρεξουσίων του είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με το ίδιο το καθεστώς», δήλωσε. «Δεν μπορείς να αντικαταστήσεις έναν επεκτατικό και πολεμοχαρή δικτάτορα με έναν άλλον και να το αποκαλέσεις σταθερότητα».
Αντίθετα, ένα ελεύθερο Ιράν θα σήμαινε «τέλος στη χρηματοδότηση της Χαμάς, της Χεζμπολάχ και των Χούθι, τέλος στην επιδίωξη απόκτησης πυρηνικών όπλων, ειρήνη με το Ισραήλ και συνεργασία με τους γείτονες του Ιράν», δήλωσε ο Παχλαβί. «Αυτό είναι το μοναδικό διαρκές θεμέλιο για την περιοχή. Οτιδήποτε λιγότερο αποτελεί αντίστροφη μέτρηση για την επόμενη κρίση».
Ο Παχλαβί, του οποίου το όνομα φώναζαν οι διαδηλωτές τον Ιανουάριο, χαρακτήρισε τον ιρανικό λαό ως το «πρώτο και μακροβιότερο» θύμα του καθεστώτος, αλλά και τον πιο ανυπότακτο αντίπαλό του.
«Βγήκαν στους δρόμους, αντιμετώπισαν σφαίρες, απαίτησαν ελευθερία σε μια χώρα όπου ακόμη και η εκφορά αυτής της λέξης μπορεί να σου κοστίσει τη ζωή», δήλωσε. «Δεν περίμεναν την άδεια του κόσμου».
«Δεν είμαι απλώς αισιόδοξος· είμαι βέβαιος. Ό,τι κι αν αποφασίσουν οι διπλωμάτες στις ξένες πρωτεύουσες, ο λαός θα ανατρέψει αυτό το καθεστώς», είπε ο Παχλαβί. «Το καθεστώς είναι πιο αδύναμο, πιο διχασμένο και πιο απομονωμένο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στην ιστορία του. Έχει χάσει κάθε νομιμοποίηση».
Όπως υποστήριξε, οι οικονομικές δυσκολίες που βιώνουν οι Ιρανοί αποτελούν «το κόστος της διατήρησης αυτού του καθεστώτος στην εξουσία και όχι το κόστος της απομάκρυνσής του».
«Ένα ελεύθερο Ιράν μπορεί να γίνει η Νότια Κορέα της περιοχής, ευημερούσα και ειρηνική. Η δύναμή μας είναι η ενότητα του λαού. Θα νικήσουμε», κατέληξε ο Παχλαβί.
